Business Central veritabanı kapasitesi ve ek depolama
Business Central lisansına dahil veritabanı depolaması ne kadar, nasıl izlenir, dolarsa ne olur, ek kapasite ne zaman gerekir? Microsoft belgelerine göre
İçindekiler
Business Central online’da veritabanı depolaması kiracı başına ortak bir havuzdur. Microsoft’a göre varsayılan sınır 80 GB’a ek olarak sahip olduğunuz Essentials, Premium ve cihaz lisanslarının kullanıcı başına payıdır. Bu havuzu üretim ve sandbox ortamlarının hepsi birlikte kullanır. Sınır aşılırsa çalışan ortamlar durmaz ama yeni ortam açamaz ve kopya alamazsınız.
Bu yazıda lisansa ne kadar depolama dahil olduğunu, kullanımı yönetim merkezinde nasıl izleyeceğinizi, neyin kapasiteyi doldurduğunu, ek kapasitenin hangi paketlerle alındığını ve satın almadan önce hangi temizlik adımlarının denenebileceğini anlatıyoruz. Anlatım Microsoft Learn belgelerine dayanır. Fiyat içermez, çünkü ek kapasite iş ortağı teklifiyle belirlenir.
Lisansa dahil depolama
Microsoft’un belgesine göre varsayılan kapasite sabit bir tabana ve lisans sayısına bağlı bir paya sahiptir. Taban 80 GB’tır. Pay ise sahip olduğunuz lisansın türüne göre eklenir:
| Lisans türü | Her lisans için ek depolama |
|---|---|
| Premium | 3 GB |
| Essentials | 2 GB |
| Cihaz | 1 GB |
Microsoft’un tablosunda Team Member satırı yoktur. Team Member kullanıcılarının havuza pay eklediğini düşünerek hesap yapmayın. Bu lisansın kapsamını Team Member lisansı yazımızda, diğer türlerle farkını lisans türleri yazımızda bulabilirsiniz.
Örnek bir hesap yapalım. Kiracınızda 20 Essentials lisansı varsa varsayılan kapasite 80 GB ile 20 kez 2 GB toplamı olan 120 GB eder. Aynı kiracıya 10 Premium, 15 Essentials ve 5 cihaz lisansı bağlıysa tavan 80 artı 30, 30 ve 5 GB’ın toplamı olan 145 GB olur. Bu hesap yalnızca Microsoft’un yazdığı değerlerin toplamıdır. Kendi kiracınızdaki gerçek sınırı yönetim merkezi gösterir.
Üretim ortamı sayısı da kapasiteyi etkiler. Premium ve Essentials abonelikleri bir üretim ve üç sandbox ortamını ek ücret olmadan verir. CSP iş ortağı üzerinden alınan her ek üretim ortamı üç sandbox ortamı daha getirir ve kiracının ortak depolama kapasitesini 4 GB artırır. Ortam açma adımlarını sandbox ortamı yazımızda anlattık.
Kullanımı yönetim merkezinde izleme
Kullanım, yönetim merkezindeki Capacity (Kapasite) sayfasında görünür. Sayfa toplam veritabanı kullanımını ve her ortamın payını gösterir. Ayrıca kullandığınız ve en çok açabileceğiniz üretim ve sandbox ortamı sayısını verir. Depolama kullanımı sayfada Database (Veritabanı) olarak geçer.
Sayfada iki bölüm işinize yarar:
- Storage capacity, by source: Varsayılan kapasitenin, lisanslarla gelen ek kapasitenin ve CSP üzerinden satın alınan kapasitenin ayrı ayrı ne kadar olduğunu gösterir.
- Storage usage by environment: Hangi ortamın ne kadar yer kapladığını gösterir. Şişen ortamı buradan bulursunuz.
Yönetim merkezine girmek için en az Dynamics 365 Administrator ya da Dynamics 365 Business Central Administrator rolü gerekir. Business Central’a girip sağ üstten Settings (Ayarlar) menüsünde Admin Center (Yönetim Merkezi) seçeneğini kullanabilirsiniz. İş ortağı, GDAP ilişkisi kuruluysa aynı merkeze müşteri adına girebilir.
Neyin kapasiteyi doldurduğu
Microsoft’a göre sistem dışı bütün tabloların içeriği veritabanı kullanımına sayılır. Üç noktaya özellikle dikkat edin:
- Veritabanında tutulan dosyalar ve ikili veriler, Tenant Media ve Tenant Media Thumbnails tabloları dahil, toplam kapasiteye girer. Belgelere eklenen resim ve dosyalar bu kapsamdadır.
- Eklentiyi kaldırırken verisini silmeyi seçmezseniz veri veritabanında kalır ve kapasiteye saymaya devam eder.
- Kapasite kiracı genelinde ortaktır. Üretimin yanında açtığınız her sandbox kopyası da aynı havuzdan yer harcar.
Ortamın içinde hangi tablonun büyüdüğünü görmek için Business Central’ın Table Information (Tablo Bilgisi) sayfası kullanılır. Arama simgesine Table Information yazarak açarsınız. Sayfa her tablo için kayıt sayısını, ortalama kayıt boyutunu, toplam boyutu ve veri ile dizin boyutlarını verir. Büyük tabloyu bulunca neyin birikmiş olduğunu anlarsınız.
Bu sayfayı yorumlarken iki sınırı bilin. Birincisi, tablodan veri sildiğinizde değerler hemen güncellenmez. Microsoft arka planda temizlik işlemleri çalıştığını ve bunun biraz sürebileceğini yazar. İkincisi, tablo boyutlarının toplamı Capacity sayfasındaki toplam kullanımla birebir tutmaz. Sayfa kullanılan veri boyutunu gösterir, ayrılmış alan ise her zaman daha büyüktür.
Sınır aşılırsa ne olur
Microsoft’un belgesine göre ücretli veritabanı sınırının aşılması mevcut ortamlardaki işlemleri kesmez. Zamanla büyüyüp kotayı geçen ortamlar erişilebilir kalır ve çalışmaya devam eder. Fazladan kullanılan depolama için size kendiliğinden ücret de yansıtılmaz.
Kısıtlama başka yerdedir. Sınırı aşan kiracı, depolamayı kotaya indirene ya da ek kapasite alana kadar yeni ortam oluşturamaz ve mevcut ortamı kopyalayamaz. Aynı engel, aboneliğinin ve satın aldığı ek ortam paketlerinin izin verdiğinden fazla ortamı olan müşteriler için de geçerlidir.
Güncellemeden önce bir sandbox kopyası alacaksanız ya da yeni bir eğitim ortamı açacaksanız, işe başlamadan Capacity sayfasına bakın. Kopya almak kapasite doluyken engellenir.
Satın almadan önce temizlik
Ek kapasite almadan önce Microsoft’un önerdiği temizlik adımlarını denemek çoğu zaman doğru sıradır. Adımlar aşağıda sırasıyla yer alıyor.
- Kullanılmayan şirketleri silin. Deneme şirketleri ve Demo company gibi artık kullanılmayan şirketler yer kaplar.
- Eski belgeleri silin. Data Administration (Veri Yönetimi) sayfasında Actions menüsünden Data Cleanup (Veri Temizleme) seçilir. Örneğin Delete Sales Orders tamamen sevk edilip faturalanmış satış siparişlerini siler. Gönderilmiş faturalar gibi kayıtlı belgeler, yani işlem geçmişi silinmez.
- Ayrılmış medyayı temizleyin. Aynı menüdeki Delete Detached media (Ayrılmış medyayı sil) eylemi hiçbir kayda bağlı olmayan medya dosyalarını bulup siler. Dilerseniz bu temizliği zamanlayabilirsiniz.
- Saklama ilkesi tanımlayın. Retention Policies (Saklama İlkeleri) sayfasında log kayıtları ve arşivlenmiş kayıtlar gibi tablolar için ne kadar süre veri tutulacağını belirlersiniz. İlke etkinleştirildiğinde varsayılan olarak her gün 02.00’de çalışır. Bu sayfayı kullanmak için SUPER yetkisi ya da Retention Policy Setup izin kümesi gerekir. Mevzuat gereği bazı tablolarda Microsoft en kısa saklama süresini kendisi belirlemiştir, daha kısa süre girerseniz uyarı alırsınız.
- Tarih sıkıştırma uygulayın. Eski kayıtlar tek bir kayıtta birleştirilir. Microsoft’a göre kayıtların kapanmış mali yıllara ait olması, Open alanının No olması ve en az beş yıllık olması gerekir. Daha yeni veriyi sıkıştırmak için iş ortağının kodla eşik değerini değiştirmesi gerekir.
Üç uyarı not edin. Silinen veri geri alınamaz. Bazı silme işlemleri onay sormaz ve boş bırakılan filtre uygun olan bütün kayıtları kapsayabilir. Bu yüzden önce filtreleri kontrol edin ve mümkünse işlemi sandbox’ta deneyin. Tarih sıkıştırma kayıtları sildiği için çalıştırmadan önce veritabanının yedeğini alın. Sıkıştırmadan sonra etkilenen işlemlerdeki tedarikçi veya banka defteri kayıtlarını ters çeviremezsiniz.
Tablo sıkıştırması ise sizin yapmanız gereken bir işlem değildir. Microsoft’a göre Business Central online’da tablolar için sayfa düzeyinde veri sıkıştırması otomatik olarak açıktır.
Ek kapasite ve karar ölçütleri
Temizliğe rağmen kapasite yetmiyorsa ek alan satın alınır. Microsoft’a göre ek veritabanı kapasitesi ve ek ortam, mevcut lisansa eklenen paketlerle iş ortağı üzerinden alınır. Belgedeki paket listesi aşağıdaki tabloda.
| Paket | Ne için |
|---|---|
| Database Capacity (1 GB) | 1 GB’lık ek veritabanı kapasitesi |
| Database Capacity (100 GB) | 100 GB’lık ek veritabanı kapasitesi |
| Database Capacity Overage (1 GB) | Yalnızca en az bir 100 GB paketi alan müşteriler için, düşük fiyatlı ek kullanım |
| Additional Environment Add-on | Ek üretim ortamı |
Karar verirken şu ölçütlere bakın:
- Büyümeyi ortama göre okuyun. Storage usage by environment bölümünde büyüyen tek bir ortam varsa önce onun içeriğini inceleyin.
- Ortam ihtiyacını depolama ihtiyacından ayırın. Her ek üretim ortamı yalnızca 4 GB getirir. Asıl sorun depolamaysa ek ortam paketi yerine veritabanı kapasitesi paketi gerekir.
- Eklenti verisini unutmayın. Kullanılmayan eklentilerin bıraktığı veri kapasiteyi boş yere tutuyor olabilir.
- Lisans artışını hesaba katın. Kullanıcı eklediğinizde kapasiteniz de artar. Premium için 3 GB, Essentials için 2 GB ek pay gelir.
- Fiyatı teklifle öğrenin. Paket fiyatları ve koşulları iş ortağınızın teklifinde yer alır. Lisanslama süreci için lisanslama sayfamıza bakabilirsiniz.
Xen Bilişim’in hizmeti
Xen Bilişim olarak kapasite kullanımını yönetim merkezinden inceler, hangi ortamın ve tablonun büyüdüğünü bulur, temizlik adımlarını yedek alarak uygularız. Ek kapasite gerekiyorsa paketi CSP üzerinden teklif ederiz. Sorunuzu destek hizmetimiz kapsamında ya da doğrudan iletişim sayfamızdan iletebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Business Central lisansıyla ne kadar veritabanı depolaması gelir?
Microsoft'a göre Business Central müşterileri varsayılan olarak 80 GB'a ek olarak Essentials veya Premium kullanıcı başına bir pay kadar veritabanı depolaması kullanır. Pay Premium için 3 GB, Essentials için 2 GB, cihaz lisansı için 1 GB'tır. Kapasite kiracı içindeki bütün ortamlar arasında ortaktır.
Kapasite dolarsa Business Central çalışmayı durdurur mu?
Hayır. Microsoft'a göre sınırın aşılması mevcut ortamlardaki işlemleri kesmez ve kendiliğinden ek ücret doğurmaz. Ancak sınır aşıldığında yeni ortam oluşturamaz ve mevcut ortamı kopyalayamazsınız. Depolamayı sınırın altına indirmeniz ya da ek kapasite almanız gerekir.
Ek veritabanı kapasitesi nereden alınır?
Ek kapasite ve ek ortam, mevcut lisansa eklenen paketlerle CSP iş ortağı üzerinden alınır. Microsoft'un listesinde 1 GB ve 100 GB'lık veritabanı kapasitesi paketleri, bir ek kullanım paketi ve ek ortam paketi bulunur. Güncel paket adlarını ve koşullarını iş ortağınızdan teklif olarak istersiniz.
Eklentiyi kaldırınca depolama boşalır mı?
Yalnızca verisini de silerseniz boşalır. Microsoft'a göre eklentiyi kaldırırken verisini veritabanında bırakmayı seçerseniz bu veri toplam depolamaya saymaya devam eder.
Eski belgeleri silmek veya sıkıştırmak güvenli mi?
Silinen veri geri alınamaz. Microsoft silme işlemlerinden önce filtreleri gözden geçirmenizi ve tarih sıkıştırmadan önce veritabanının yedeğini almanızı önerir. Tarih sıkıştırma yalnızca kapanmış mali yıllardaki ve en az beş yıllık kayıtlara uygulanır.
Kaynaklar
- Microsoft Learn: Business Central kapasite yönetimi
- Microsoft Learn: Veritabanı boyutunu sınırın altında tutma
- Microsoft Learn: Belgeleri silerek veya veriyi sıkıştırarak depolamayı yönetme
- Microsoft Learn: Saklama ilkeleriyle veri temizleme
- Microsoft Learn: Tablo bilgisini görüntüleme
- Microsoft Learn: Business Central yönetim merkezi


